Vỏ công trình kín tới đâu thì giữ được áp tới đó
Có một tình huống lặp lại trong các công trình có yêu cầu về áp suất phòng. Nhà xưởng sản xuất sạch, khu vực kiểm soát bụi, phòng kỹ thuật. Hệ thông gió chạy đúng lưu lượng thiết kế, quạt đủ công suất, thiết bị đo báo đúng. Nhưng phòng vẫn không giữ được chênh áp như hồ sơ yêu cầu.

Nguyên nhân thường không nằm ở hệ thông gió. Nó nằm ở phần vỏ, và đó là phần thuộc về chúng tôi.

Chênh áp là một cán cân, không phải một con số. Giữ áp cho một không gian nghĩa là đưa vào nhiều khí hơn lượng thoát ra. Lượng đưa vào do hệ thông gió quyết định. Lượng thoát ra do vỏ công trình quyết định, tức là khe cửa, gioăng, mối nối mặt dựng, và các chỗ xuyên tường của ống và cáp.

Nếu vế thứ hai lớn hơn dự tính, hệ thông gió phải bù thêm liên tục để giữ nguyên chênh áp. Quạt chạy ở mức cao hơn thiết kế, điện tiêu thụ tăng. Khi lưu lượng bù đã tới giới hạn thì chênh áp bắt đầu tụt, bất kể quạt còn chạy.

Nói gọn lại, một hệ thông gió không thể tốt hơn cái vỏ mà nó phục vụ. Vì vậy chúng tôi coi độ kín khí của cửa và mặt dựng là một thông số kỹ thuật, không phải một đặc tính thẩm mỹ.

VỎ CÔNG TRÌNH
ngoài
trong
khí cấp vào
do hệ thông gió quyết định
khe cửa
gioăng
mối nối mặt dựng
chỗ xuyên tường của ống và cáp
Giữ được áp khi lượng vào lớn hơn lượng ra. Vế thứ nhất do hệ thông gió quyết định, vế thứ hai do vỏ.
Chỗ rò rỉ thường không phải chỗ người ta nghĩ. Khi đi soát một công trình không giữ được áp, thứ tự chúng tôi kiểm gần như luôn cho kết quả giống nhau.

Cánh cửa thường không phải thủ phạm chính. Nó được sản xuất theo bộ và có gioăng đi kèm. Chỗ rò nhiều hơn là phần tiếp giáp giữa khuôn cửa và tường xây, phần chân cửa nơi mặt sàn không phẳng đều, và các vị trí xuyên vỏ do những nhà thầu khác thực hiện sau khi phần cửa đã lắp xong.

Cái cuối cùng đáng chú ý nhất, vì nó xảy ra ngoài tầm kiểm soát của mọi bên. Một lỗ khoan cho ống nước. Một máng cáp đi xuyên vách. Một quạt hút gắn thêm sau khi công trình đã bàn giao. Mỗi cái một ít, và tổng lại đủ để làm sai lệch cán cân đã cân chỉnh ban đầu.

Cách duy nhất để biết là đo. Đo chênh áp giữa trong và ngoài trong lúc hệ thông gió chạy ở chế độ thiết kế, rồi so với giá trị mà hồ sơ yêu cầu.

Thời điểm đo quan trọng không kém phép đo. Nên có một lần đo ngay sau khi phần vỏ hoàn thiện và trước khi các nhà thầu khác bắt đầu xuyên vỏ. Rồi một lần nữa lúc nghiệm thu. Hai con số ấy tách bạch được trách nhiệm rất rõ, và tránh được cuộc tranh luận vốn rất khó phân xử vào phút cuối dự án.

Thiết bị dùng cho phép đo này là loại chênh áp dải thấp, thường do các đơn vị chuyên về đo lường cung cấp. Trong các công trình chúng tôi tham gia thì thường là đơn vị nhà phân phối chính thức thiết bị Dwyer tại Việt Nam. Phép đo mất chừng nửa buổi cho một khu vực, và rẻ hơn nhiều so với việc mở lại một phần vỏ đã hoàn thiện.

Ghi chú
Thiết bị đo chênh áp dùng trong các phép kiểm nêu ở bài do Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ DLK cung cấp.

Yêu cầu về độ kín khí và về chênh áp khác nhau theo loại công trình. Với từng dự án, giá trị cần đạt phải lấy theo hồ sơ thiết kế được duyệt.